Korte omschrijving
De warmtetransitie betreft het aardgasvrij maken van de gebouwde omgeving. Het gaat hier specifiek over de verwarming van gebouwen: woningen, bedrijfsgebouwen, recreatie of anders.
De warmtetransitie staat niet op zichzelf, maar hangt nauw samen met andere maatschappelijke opgaven, zoals woningbouw, economische ontwikkeling en netcongestie. Door warmtevoorzieningen slim te organiseren kan de druk op het elektriciteitsnet worden beperkt, waardoor ruimte ontstaat voor nieuwe woningen, bedrijven en andere ruimtelijke ontwikkelingen.
Context en achtergrond
Binnen DFM zijn er 23.500 woningen en 5.300 overige gebouwen. Vrijwel alle gebouwen worden verwarmd met aardgas (fossiele brandstof). De klimaatwet verplicht gemeenten om de bebouwde omgeving aardgasvrij te maken voor 2050.
Daarnaast importeert Nederland veel gas, wat ons afhankelijk maakt van landen die dit in kunnen zetten als drukmiddel, zoals Amerika en Saoedi-Arabië.
Kaderstellende beleidsnota's
- Klimaatakkoord van Parijs 2015
- Nederlands klimaatakkoord 2019
- Klimaatwet 2016
- Sustainable Development Goals van de Verenigde Naties 2015
- Warmtevisie 2022
- Uitvoeringsprogramma warmte 2025 2026
Wat willen we bereiken?
- 2030 20% aardgasvrije gebouwde omgeving
- 2050 100% aardgasvrije gebouwde omgeving
Trends en ontwikkelingen
WcW (Wet collectieve warmte)
Per 1 januari 2026 heeft het Rijk de Wet collectieve warmtevoorziening (Wcw) in werking laten treden. Met de Wcw wordt beoogd de warmtetransitie te bevorderen en tegelijkertijd de publieke belangen duurzaamheid, leveringszekerheid en betaalbaarheid beter te borgen.
De Wcw biedt gemeenten de volgende sturingsinstrumenten voor de warmtetransitie:
- Vaststellen warmtekavel;
- Aanwijzen warmtebedrijf.
Wgiw (Wet gemeentelijke instrumenten warmtetransitie)
De Wet gemeentelijke instrumenten warmtetransitie (Wgiw) is erop gericht om gemeenten de bevoegdheden te geven die nodig zijn om regie te voeren in de wijk- of gebiedsgerichte aanpak van de warmtetransitie.
De Wgiw biedt gemeenten het volgende sturingsinstrument voor de warmtetransitie:
- Aanwijsbevoegdheid: stoppen van gaslevering op wijkniveau.
De te gebruiken sturingsinstrumenten van de Wcw en Wgiw, gaan landen in gemeentelijk beleid, zoals het omgevingsplan en het omgevingsprogramma Warmte.
Warmteprogramma
De Fryske Marren stelt een warmteprogramma op onder de omgevingswet, waarin de gemeente haar plannen voor de warmte transitie van het gemeentelijk grondgebied duidelijk maakt. Dit omgevingsprogramma Warmte moet eind 2027 zijn afgerond.