Gehonoreerde aanmeldingen

Programma 3. Economie

Toelichting aanmelding

De passantenhaven van Lemmer beschikt momenteel over 43 stroomzuilen, 10 waterpalen, 2 combi stroom/water en 1 vuilwaterstation die grotendeels ouder zijn dan 25 jaar. De technische staat van deze voorzieningen is slecht. Uit inspecties en meldingen van deze stroompalen blijkt dat de veiligheid en betrouwbaarheid niet langer kunnen worden gegarandeerd.
Door de vele storingen lopen we het risico dat noodgedwongen gratis stroom en water wordt verstrekt. Dit leidt tot inkomstenverlies, extra beheerkosten en ontevreden gebruikers.
Voor de vervanging van de stroomzuilen, combizuilen, waterpalen en vuilwaterstation is een investering nodig van € 352.000. Dit leidt tot jaarlijkse kapitaallasten van € 38.000 vanaf 2028.

Risico indien niet gehonoreerd
Als de aanmelding niet wordt gehonoreerd zijn er geen middelen beschikbaar om de stroomzuilen te vervangen. Hierdoor ontstaat het volgende:
•   Toenemend aantal storingen;
•   Onveilige situaties (elektra);
•   Structureel inkomstenverlies;
•   Reputatieschade voor Lemmer als toeristische haven;
•   Hogere kosten door noodreparaties.

Toelichting aanmelding

De realisatie van een openbaar vuilwaterloospunt in Delfstrahuizen is van groot belang voor waterkwaliteit, recreatie en leefbaarheid rond het Tsjûkemar. Delfstrahuizen / Echtenerbrug vormt één van de belangrijkste en drukst gebruikte toegangspoorten tot Fryslân voor de recreatievaart. Vanuit het oogpunt van gastvrijheid, milieubescherming en duurzaam waterbeheer is een passende voorziening op deze locatie essentieel.

Over de locatiekeuze en de ruimtelijke inpassing hebben diverse gesprekken plaatsgevonden met betrokken stakeholders, waaronder Stichting Recreatie de Trije Doarpen in samenhang met het Plaatselijk Belang, lokale ondernemers, Marrekrite en de Club van Aanjagers. Uit deze overleggen blijkt dat er breed draagvlak bestaat voor de realisatie van deze voorziening.

De locatie die hiervoor is gekozen is in de Pier Christiaansloot aan het Kettingpad ter hoogte van de voetbalvereniging. De kosten voor de aanleg van een steiger, een vuilwaterpomp en de vervanging van de oeverconstructie op die plaats is geraamd op € 65.000. Kosten ten behoeve van de rioolaansluiting worden gedekt uit het Wrp. De kapitaallasten behorende bij de investering bedragen € 4.000 vanaf 2028.

De combinatie van het vuilwaterloospunt met de noodzakelijke vernieuwing van de sterk verouderde walbeschoeiing vergroot de veiligheid en draagt bij aan een duurzame en toekomstbestendige inrichting van de oeverzone. Daarmee wordt niet alleen een lokaal, maar ook een regionaal en algemeen belang gediend.

Risico indien niet gehonoreerd
Als de aanmelding niet wordt gehonoreerd blijven vaartuigen vuilwater lozen in onze meren en vaarten waardoor er van sprake is van een verslechtering van de  waterkwaliteit in plaats van een verbetering. Dit is met name een probleem bij zwemwaterlocaties zoals bij de Ulesprong.

Toelichting aanmelding

Samen met de gemeente Heerenveen pakken we de ontwikkeling op van de woonwijk Heerenveen-West. Conform het vastgestelde plan van aanpak beginnen we met het opstellen van een gebiedsvisie. De ontwikkeling van het woongebied Heerenveen-West heeft gevolgen voor de leefomgeving, bewoners en andere belanghebbenden in de omliggende dorpen. Wij hebben toegezegd voor de dorpen Oudehaske, Nijehaske en Rottum een impactanalyse te maken. Dit moet een weergave zijn van het effect van alle losse opgaven en de combinatie van opgaven in Heerenveen-West en het omliggende gebied. We kijken daarbij, samen met de dorpen, ook nadrukkelijk naar koppelkansen. De impactanalyse en de gebiedsvisie leiden er toe dat er ook zaken op het grondgebied van De Fryske Marren moeten worden aangepakt. Dat brengt kosten met zich mee die niet in de exploitatie van Heerenveen-West ondergebracht kunnen worden. Wij kunnen op dit moment geen inschatting maken van de kosten die hiermee gemoeid zullen zijn. Voor grootschalige aanpassingen komen we te zijner tijd met een specifiek plan en daaraan gekoppelde middelen. Hierop vooruitlopend achten wij het nodig om een uitvoeringskrediet beschikbaar te hebben voor o.a. het kunnen doen van noodzakelijke verkenningen/onderzoeken/verdiepingen en kleine uitvoeringszaken. Wij vragen hiervoor in 2027 € 50.000 en in 2028 € 75.000 beschikbaar te stellen.

Risico indien niet gehonoreerd
Dan zijn er geen middelen beschikbaar om uitvoering te geven aan de impactanalyse en gebiedsvisie en kan er niet vlot ingespeeld worden op mogelijke koppelkansen die zich voordoen. Dat beperkt ons in de slagkracht naar de dorpen Oudehaske, Nijehaske en Rottum.

Toelichting aanmelding

De kwaliteit van wonen, werken en leven is goed in De Fryske Marren. We scoren goed op het gebied van brede welvaart. Dat is echter geen reden om achterover te leunen. We moeten aan de slag met de talrijke opgaven die er liggen. Liever nog vandaag, dan morgen. Het Rijk is bezig met de Nota Ruimte, de provinsje met de Provinciale Omgevingsvisie (Povi). Zaken die invloed hebben op de kwaliteit van onze leefomgeving en samenleving. Dit vraagt om  een duidelijke visie op De Fryske Marren en de grote(re) kernen in het bijzonder. Zonder nieuwe impulsen komen we niet alleen economisch, maar in het verlengde daarvan ook maatschappelijk tot stilstand. We willen starten met het maken van een ruimtelijke strategie voor Joure. Kijkend naar o.a. de Nota Ruimte en de concept Povi dan zien we veel ontwikkelingen op Joure en directe omgeving afkomen. Denk aan woningbouwopgave, bedrijvigheid, energievraagstukken en klimaat. Om hierover de goede gesprekken te kunnen voeren, de belangen van De Fryske Marren goed te kunnen onderbouwen en richting geven aan onze eigen visie op de gemeente, is het nodig om een ruimtelijke strategie met een horizon tot 2050 te ontwikkelen. De Ruimtelijke Strategie Joure 2050 biedt ruimtelijke kaders voor de verdere ontwikkeling van Joure en levert bouwstenen op voor de gemeentelijke omgevingsvisie. Wij vragen hiervoor eenmalig € 100.000 in 2027.

Risico indien niet gehonoreerd
Dan kunnen we geen ruimtelijke strategie voor Joure ontwikkelen. De middelen zijn nodig om externe expertise en capaciteit in te kunnen huren. Geen eigen gedragen strategie heeft consequenties voor onze inbreng in ruimtelijke processen en afspraken over woningbouw en bedrijvigheid met rijk en provincie. De inbreng blijft dan beperkt tot ad-hoc beslissingen, zonder dat er een goed toekomstbeeld is waar we in De Fryske Marren heen willen en waarde aan hechten.

Toelichting aanmelding

Sinds 1957 is Marrekrite de beheerder van de recreatieve basisinfrastructuur in Fryslân. Zij doet het beheer en onderhoud van aanlegplaatsen (buitengebied), de knooppuntnetwerken voor fietsen en wandelen en realisatie van de Toeristische Overstappunten (TOP’s). Ook is Marrekrite de laatste jaren nauw betrokken geweest bij projecten die met recreatie en toerisme te maken hebben rondom routes, landpaden en vuilwater. Er ontstond  behoefte om in kaart te brengen welke (kern)taken Marrekrite in de toekomst zou moeten uitvoeren en wat dit voor de organisatie betekent. Zo heeft het algemeen bestuur van de Marrekrite in 2024 o.a. besloten om de taakstelling van Marrekrite te verbreden met een routebureau. Marrekrite heeft in 2024 de regie gevoerd op de opgave Dagrecreatieve Netwerken en is sinds 2025 uitvoerend verantwoordelijk voor het routebureau. Tot en met 2026 zijn er incidentele middelen beschikbaar gesteld door de deelnemers en is het routebureau gegarandeerd. Vanaf 2027 zijn de kosten structureel in de begroting van de Marrekrite opgenomen zodat  het routebureau haar taken kan voortzetten. Op basis van de totale begroting van de Marrekrite 2027 is het aandeel voor onze gemeenten een jaarlijkse bijdrage van € 280.000. In de onze begroting is een bedrag van € 206.000 beschikbaar. Dit betekent een benodigde structurele verhoging van de jaarlijkse bijdrage met €74.000. In 2027 wordt de aanvullende bijdrage vanuit de deelnemers deels gecompenseerd door het positieve resultaat over 2025. Voor onze gemeente betreft dit een compensatie van € 20.000, zodat de aanvullende bijdrage in 2027 € 54.000 is.

Risico indien niet gehonoreerd
De gemeenschappelijke regeling Marrekrite bestaat uit de Provincie Fryslân en de 13 deelnemende gemeenten. Het bestuur bestaat uit een algemeen bestuur en een dagelijks bestuur. Het voorstel voor een bijdrageverhoging vloeit voort uit besluitvorming binnen deze Gemeenschappelijke Regeling.

Toelichting aanmelding

In 2026 wordt het nieuwe evenementenbeleid vastgesteld. Dit beleid is tot stand gekomen in nauwe samenwerking met organisatoren, inwoners, hulpdiensten, de gemeenteraad (startnotitie) en interne vakdisciplines. Het biedt duidelijke kaders voor het organiseren van evenementen en zorgt voor een eenvoudiger, voorspelbaarder en integraal evenementenproces, waarbij een goede balans wordt gevonden tussen ruimte voor evenementen, veiligheid en leefbaarheid.

Om uitvoering te geven aan deze nieuwe werkwijze is een evenementencoördinator noodzakelijk. De evenementencoördinator is het centrale aanspreekpunt voor organisatoren en fungeert als de verbindende schakel tussen de gemeentelijke organisatie, de Veiligheidsregio Fryslân en de omliggende gemeenten. Hierdoor wordt regionale samenwerking versterkt, ontstaat een uniforme aanpak van gemeentegrens overstijgende evenementen en worden kennis en ervaringen actief gedeeld. Daarnaast bewaakt de evenementencoördinator de samenhang binnen het evenementenproces en de evenementenkalender, verbindt interne en externe partners en draagt hij bij aan een professionele dienstverlening, een efficiënte vergunningverlening en de verdere ontwikkeling van evenementen binnen De Fryske Marren. Wij vragen formatieuitbreiding van 1 fte van € 102.000 voor een evenementencoördinator.

Risico indien niet gehonoreerd
Zonder evenementencoördinator kunnen de ambities uit het nieuwe evenementenbeleid niet volledig worden gerealiseerd. Er ontbreekt een centraal aanspreekpunt voor organisatoren en een regisseur die de verbinding legt tussen de gemeentelijke organisatie, de Veiligheidsregio Fryslân en omliggende gemeenten. Hierdoor neemt de integraliteit van het evenementenproces af, wordt regionale samenwerking bemoeilijkt en blijven kansen voor kwaliteitsverbetering, kennisdeling en de verdere ontwikkeling van evenementen onbenut. Daarnaast neemt de druk op vergunningverlening en interne afstemming toe, wat ten koste gaat van de dienstverlening aan organisatoren.

Toelichting aanmelding

De raad heeft met een motie bij de begroting 2026 gevraagd om samen met stakeholders in overleg te gaan om te kijken wat de beste oplossing is voor de wachthaven Balk. Wij hebben de stakeholders uitgenodigd om samen tot een plan te komen. Daaruit is een globaal ontwerp voortgekomen met een programma van gebruikers. Het globale ontwerp geeft nog onvoldoende duidelijkheid om hiervoor een bedrag mee te nemen bij deze begroting 2027. De komende tijd werken we de plannen verder uit. Hierover bent u ook geïnformeerd via een raadsmemo.

Risico indien niet gehonoreerd
Bij het niet ombouwen vervullen we als gemeente niet de rol als recreatieve gastvrije gemeente.
Het verwijderen van de haven is dan de enige optie.