Een dynamische economie die bijdraagt aan een hogere welvaart
In De Fryske Marren staan de inwoners voorop en hebben zij kans op passend werk en om zich te
ontwikkelen. De gemeente zet zich er met haar partners voor in dat opleidingen en de kwaliteiten
van de beroepsbevolking aansluiten op de vraag van werkgevers. Ondernemers krijgen ruimte om
te groeien en ondersteuning bij innovatie. En de gemeente blijft werken aan een aantrekkelijk
vestigingsklimaat.
Toerisme en recreatie leveren een belangrijke bijdrage aan ons lokale economie
De Fryske Marren wordt ieder jaar veelvuldig bezocht door toeristen uit binnen- en buitenland.
We zetten in op een kwalitatief sterk en duurzaam recreatief aanbod. Hierbij hebben we speciale aandacht voor seizoensverlenging, zodat inwoners en toeristen ook buiten de piekmaanden het recreatief aanbod goed weten te vinden. Tegelijkertijd bewaken wij de balans tussen toerisme en leefbaarheid, zodat inwoners prettig kunnen blijven wonen, recreëren en ondernemen. We streven naar slimme groei van recreatie en toerisme, passend bij de schaal, identiteit en draagkracht van onze gemeente en omgeving.
Herbouw haven Slotermeer
De raad heeft met een motie bij de begroting 2026 gevraagd om samen met stakeholders in overleg te gaan om te kijken wat de beste oplossing is voor de wachthaven Balk en hiervoor alvast een bedrag van € 250.000 mee te nemen in de perspectiefnota 2027. Wij hebben de stakeholders uitgenodigd om samen tot een plan te komen. Daaruit is een globaal ontwerp voortgekomen met een programma van gebruikers. Het globale ontwerp geeft nog onvoldoende duidelijkheid om hiervoor een aanmelding mee te nemen bij deze begroting 2027. De komende tijd werken we de plannen verder uit. Op basis van die nadere uitwerking nemen we een aanmelding mee bij de perspectiefnota 2028. Hierover bent u ook geïnformeerd via een raadsmemo.
De landbouw is een belangrijke economische pijler
We geven de agrarische sector ruimte voor verdere transformatie, verduurzaming en innovatie. Voor het behouden van een gezonde economie is het belangrijk dat de melkveehouderij in stand blijft. De landbouw – met name de melkveehouderij – is het meest vertegenwoordigd in het buitengebied. Tuinbouw, akkerbouw en intensieve veehouderij komen beperkt voor.
Midden- en kleinbedrijf (mkb) vormen de kern van onze economische kracht
Het mkb, waaronder recreatie & toerisme en de detailhandel geeft onze economie als geheel een robuuste en veerkrachtige samenstelling. Dynamiek, enthousiasme, durf en groei zijn voor ons belangrijke begrippen die samenkomen in onze aanpak en het perspectief dat we graag aan al onze partners willen bieden.
We zijn betrokken bij twee maatschappelijke initiatieven: Tsjûkemar en Nannewiid
- Voor de focusprojecten Tsjûkemar: Ûlesprong en de Zuidoostoever zijn bij de perspectiefnota 2025 de benodigde middelen beschikbaar gesteld om te komen tot realisatie.
- Samen met de provincie Fryslân, Wetterskip Fryslân, Staatsbosbeheer en Plaatselijk Belang onderzoeken we hoe we voor het Nannewiid koppelkansen kunnen benutten. Bijvoorbeeld het opstellen van een beheersplan door Wetterskip en Staatsbosbeheer. Afhankelijk van de uitkomsten van het beheersplan kijkt de gemeente wat zij kan betekenen in het op diepte houden van het Nannewiid voor de recreatie. Daarnaast is er de wens om een wandelverbinding te realiseren. Daartoe wordt eerst een haalbaarheidsonderzoek uitgevoerd.
Uitvoering Regio Deal Zuidwest Friesland loopt
Het door Rijk en regio (De Fryske Marren, Provinsje Fryslân, Wetterskip Fryslân en gemeente Súdwest-Fryslân) ondertekende convenant voor de Regio Deal is vertaald naar een Programmaplan. Hierin zijn projecten opgenomen waar we in de periode 2025-2029 mee aan de slag gaan. Samen met de Mienskip werken we aan de toekomst van Zuidwest-Friesland. Dit doen we aan de hand van vier programmalijnen: Mienskip, Voorzieningen, Leefomgeving en Economie. De eerste projecten zijn gestart en er zijn externe partners aangetrokken die als uitvoerende partijen optreden.
Als penvoerder hebben wij de programmamanager, de programmasecretaris, de kassier en de lijnregisseurs gedurende de looptijd van de regiodeal bij ons in dienst. De hiervoor benodigde formatie en bijbehorende dekking is in deze begroting budgetneutraal meegenomen.
Cofinanciering De Fryske Marren € 5 miljoen
De omvang van de Regio Deal bedraagt afgerond € 35 miljoen. De Fryske Marren draagt € 5 miljoen bij aan de financiering van de Regio Deal. Wij maken € 2,5 miljoen vrij uit bestaande projecten die al in de begroting staan. De resterende € 2,5 miljoen van de dekking is opgenomen in de begroting 2024 ten laste van de algemene reserve.
Ontwikkelingen Lelylijn
Rijk en regio hebben afgesproken om in 2025 en 2026 te werken aan een masterplan Lelylijn. In het Masterplan zijn door Rijk en regio de financieringsmogelijkheden nader onderzocht, een aantal complexe locaties verder uitgewerkt en wordt de impact van de Lelylijn over 100 jaar in beeld gebracht. Dit plan moet meer zicht bieden op de langjarige ontwikkeling van het gehele gebied en hoe de lijn kan worden ingebed in de ruimtelijke structuur van Nederland. Gemeenten hebben geen besluitvormende rol in dit proces.
Het Masterplan Lelylijn is 30 januari 2026 opgeleverd en besproken tijdens het Masterplan Congres Lelylijn in Den Haag. De heer Klaas Knot, voormalig president-directeur van De Nederlandsche Bank en Lelylijn-gezant, is gevraagd om een advies uit te brengen over de financieel-economische mogelijkheden en onmogelijkheden om de Lelylijn te realiseren. Klaas Knot heeft zijn advies over de Lelylijn tijdens het congres op 30 januari 2026 gepresenteerd.
Het elektriciteitsnet moet worden uitgebreid vanwege netcongestie
Het huidige elektriciteitsnet is niet ingericht op de toegenomen vraag naar energie, waardoor netcongestie (filevorming) ontstaat op het elektriciteitsnet. Er zijn wachtlijsten ontstaan om aangesloten te worden op het elektriciteitsnet. Om netcongestie op te lossen breiden de netbeheerders het elektriciteitsnet uit (project NuLelie).
Netuitbreiding NuLelie loopt vertraging op
Door de vertraging van NuLelie lopen de wachttijden voor aansluitingen op het elektriciteitsnet op. De geplande netuitbreidingen/-verzwaringen binnen De Fryske Marren lopen naar verwachting 2 tot 6 jaar vertraging op. Het kan wel tot 2035 duren voordat het netwerk weer op orde is. Wij blijven in gesprek met Liander om te kijken of we in de tussentijd in gezamenlijkheid problemen kunnen verlichten en/of andere oplossingen kunnen realiseren. Dit zal niet eenvoudig zijn.
In 2026 is Liander gestart met een gebiedsaanpak voor onderstations in Joure, Lemmer en Sneek. Dit is ons volledige voedingsgebied waarmee de gehele gemeente wordt voorzien van stroom.
De kern van deze aanpak is het aanbieden van flexibele contracten aan nieuwe klanten. Het doel is om in dit gebied zoveel mogelijk klanten van de wachtlijst aan te sluiten. Zo ontlasten we het elektriciteitsnet, voorkomen we congestie en houden we energie betaalbaar, betrouwbaar en toegankelijk.