Om de risico's van Gemeente de Fryske Marren in kaart te brengen is in samenwerking met de teams een risicoprofiel opgesteld. In het onderstaande overzicht wordt echter alleen het aantal risico's gepresenteerd met de hoogste bijdrage aan de berekening van de benodigde weerstandscapaciteit met een maximum van 20.
bedrag x € 1.000 | |||||
Tabel 1: Belangrijkste financiële risico's | |||||
Risico-nummer | Risico | Kans | Maximaal financieel gevolg | Invloed | Beheersmaatregelen |
|---|---|---|---|---|---|
R98 | Elektriciteitsnetwerk, tekort aan transportcapaciteit voor verbruik en teruglevering. Aansluitingen duren lang. Sinds 1 juli is er geen automatische reservering kleinverbruik meer. Vanaf 1 oktober is daar vroegtijdig aanvragen voor in de plaats. Dit vergt verdere en betere planning ver vooruit. | 80% | 1.500 | 10.15% | Tijdig aanmelden van nieuwe plannen bij netbeheerder. En er is een actieplan met 11 maatregelen opgesteld om het net in Friesland te ontlasten. |
R140 | Open einde regelingen Sociaal Domein, het gebruik valt hoger uit dan gebudgetteerd. | 70% | 1.500 | 8.87% | Betere monitoring (eigen organisatie en landelijke ontwikkelingen) |
R112 | Toename demonstraties, spanningen en opstoten/rellen. Polarisatie van de maatschappij. Extra kosten t.b.v. handhaving en escalaties. | 75% | 1.100 | 6.94% | Tijdelijke beheersmaatregel is beroep op tijdelijke handhavers en compensatieregelingen vanuit het rijk. Bij pieken specifiek extra inhuren. Daar waar noodzakelijk is het inzetten van cameratoezicht van bestuur en/of het inzetten van particuliere beveiliging. |
R104 | Rampen en crisis (GRIP 4). Onvoorspelbarheid van de gebeurtenis. Naast een mogelijk (nieuwe) pandemie, neemt ook het risico op een landelijk of regionale crisis toe. Denk aan oorlog, klimaatverandering, extreem weer. | 20% | 3.750 | 6.25% | Afronden van het crisisplan. Opleiden en trainen van betrokken crisismedewerkers. De crisisorganisatie is volledig ge-update en wordt structureel onderhouden. Dit zijn risico beperkende maatregelen, preventief kan dit niet beheerst worden. |
R36 | Teruglopende bezetting/ inkomsten van vastgoedexploitatie. | 90% | 750 | 5.70% | In de nota Vastgoedbeleid is opgenomen dat jaarlijks de prestaties van alle vastgoedobjecten worden beoordeeld. De vijf criteria die gemeten worden zijn: effectiviteit, efficiëntie, kwaliteit, duurzaamheid en beheer. Op basis van de scores worden maatregelen genomen om de prestaties te verbeteren of wordt besloten het betreffende vastgoedobject af te stoten. |
R135 | Extreme inflatie. Stijgende prijzen, vertraging projecten. Investeringskredieten worden niet automatisch verhoogd met een prijscompensatie. | 50% | 1.150 | 4.87% | Bij stijgende prijzen door het uitstellen van grote projecten hebben we de mogelijkheid om bij de P&C-producten extra budget aan te vragen. |
R148 | Algemene uitkering. Het gemeentefonds is erg onvoorspelbaar en het is niet mogelijk om de mogelijke effecten goed te monitoren. De ervaring van de afgelopen jaren is dat er zowel grote positieve als grote negatieve effecten kunnen ontstaan. | 50% | 1.100 | 4.63% | Meerdere keren per jaar monitoren bij de circulaires. 5 jaar vooruit kijken. Beleid (nieuw) hierop aanpassen. |
R143 | Meerjarige majeure projecten. Door langere looptijd, hogere lasten, wijzigingen plannen, onvoorzien. | 90% | 500 | 3.80% | Continue monitoring en indien nodig bijstellen. |
R113 | Uitvoeringsprogramma woningbouw Infrastructurele ingrepen door externe partijen. Onvoldoende capaciteit. | 50% | 850 | 3.58% | Inhuur van externen. Vinger aan de pols houden, regie houden/monitoren van de woningbouw door middel van dashboard. Meer plannen dan het uiteindelijke doel. |
R136 | Krappe a rbeidsmarkt. Extra kosten door inhuur, uitstel van projecten, kennisverlies, continuïteit van de bedrijfsvoering | 50% | 750 | 3.17% | Actualiseren strategische personeelsplanning, specifiek inhuren. |
R139 | Stikstof (PFAS). Ontwikkeling nieuw warmtenet. | 75% | 500 | 3.16% | Informatie ophalen bij externe partijen. Kennis en deskundigheid in huis halen. |
R115 | Verzakking wegen, bermen en kunstwerken door onvoldoende capaciteit en klimaatverandering. Verminderde veiligheid en extra kosten reparatie. | 75% | 400 | 2.53% | Onderhoud prioriteren op kwaliteitsniveau, grondwaterstanden monitoren. |
R138 | Klimaatverandering en extreme wateroverlast. Overstromingen, laag grondwaterpeil, letselschade en schade aan gebouwen. Ongevallen door extra schade naast de normale verzakking of schade aan wegen, kwetsbare, waterverzadigde bermen en kunstwerken. | 70% | 400 | 2.36% | Bermen aanvullen, herstellen straatwerk, Frezen/schuren wortelopdruk in asfalt/wegen, Verzakkingen asfalteren bakfrezen, toepassen van verkeersmaatregelen. |
R122 | Uitstellen investeringen onderwijshuisvesting. Extra kosten grotere investeringen, stijgende bouwprijzen en indexatie, juridische aansprakelijkheid | 90% | 300 | 2.28% | Vastgestelde uitvoeringsplan IHP en uitvoeringsprogramma IHP. Binnen het uitvoeringsprogramma schuiven met projecten. |
R142 | BTW Compensatiefonds. Hoge fluctuaties in de aanspraak op compensatiefonds. Risico ook bij verandering toezichtskader Provincie. | 50% | 500 | 2.09% | Meerdere momenten per jaar bijstellen (circulaires). |
R88 | Onvoldoende kavels verkopen (woningbouw). Er is niet genoeg vraag in de markt. | 10% | 2.000 | 1.69% | De uitvoering van het uitvoeringsagenda volkshuisvestingprogramma De Fryske Marren 2024-2028. Slim programmeren. |
R105 | Rampen en crisis (GRIP 3) (gemeentegrens overschrijdend). Onvoorspelbaraheid van de gebeurtenis. | 10% | 2.000 | 1.66% | Actualiseren van het crisisplan. Dit is nu onderhanden. Opleiden en trainen van betrokken crisismedewerkers (van GRIP 1 tot en met GRIP 4). De crisisorganisatie is volledig ge-update en wordt structureel onderhouden. |
R40 | Verstoorde dienstverlening. Systemen of data (deels) niet beschikbaar door onbevoegde toegang. | 25% | 750 | 1.57% | In de organisatie structureel bewustwording creëren met behulp van software. Nieuwe medewerkers ontvangen bij indiensttreding een basiscursus informatiebeveiliging en privacy. Inzetten van detectie en response software. Leveranciers structureel beoordelen. Periodiek actualiseren van Actieplan Informatieveiligheid. Daarnaast de BIO-actielijst met beheersmaatregelen actueel houden en laten vaststellen door de Directie. Rapporteren over de voortgang aan de Directie gaat conform de P&C cyclus. |
R102 | Stijgende (grondstof) prijzen. Standaard indexering dekt niet altijd de hoge stijgingen. | 50% | 350 | 1.49% | Proactief communiceren, zoals berichtgeving op Dieuwke over een uniforme benadering leveranciers met betrekking tot prijsverhogingen (indexaties). |
R130 | Systemen of data niet beschikbaar. Storingen in software of hardware. Zowel intern als bij leveranciers. | 30% | 500 | 1.28% | Periodiek actualiseren actieplan informatieveiligheid. Nulmeting uitvoeren voor BIO-cyclus. |
Onder de kolom invloed wordt verstaan: de invloed van het risico op het benodigde weerstandsvermogen. Op basis van de ingevoerde risico's is een risicosimulatie uitgevoerd. De risicosimulatie wordt toegepast omdat het reserveren van het maximale bedrag ongewenst is. De risico's zullen immers niet allemaal tegelijk en in hun maximale omvang optreden. Onderstaande tabel toont de resultaten van de risicosimulatie.
Uit de tabel volgt dat 90% zeker is dat alle risico's kunnen worden afgedekt met een bedrag van afgerond € 8.100.000 (benodigd weerstandscapaciteit).
Benodigde weerstandscapaciteit bij verschillende zekerheidspercentages | |
Percentage | Bedrag |
|---|---|
5% | € 3.561.310 |
10% | € 3.996.969 |
15% | € 4.313.653 |
20% | € 4.570.385 |
25% | € 4.799.757 |
30% | € 5.006.762 |
35% | € 5.204.836 |
40% | € 5.399.484 |
45% | € 5.590.500 |
50% | € 5.781.464 |
55% | € 5.978.084 |
60% | € 6.180.424 |
65% | € 6.395.804 |
70% | € 6.633.047 |
75% | € 6.892.799 |
80% | € 7.192.620 |
85% | € 7.571.028 |
90% | € 8.083.204 |
95% | € 8.861.438 |
Nieuwe ontwikkelingen
Het is belangrijk om ook nieuwe risico’s in beeld te brengen. Daarom houden we scherp alle nieuwe ontwikkelingen in de gaten. Hieronder een overzicht van wat er in 2027 gaat spelen.
Het sportbedrijf
Het sportbedrijf krijgt haar begroting niet sluitend. Dit brengt een fors financieel risico voor ons mee omdat wij de enige aandeelhouder zijn van het sportbedrijf. Doordat wij hiervoor een aanmelding hebben meegenomen in de begroting van 2027, dekt het financieel dit risico voor een groot deel. Hierdoor komt dit niet als een risico naar voren in de top 20.
Jeugdzorg
In de Voorjaarsnota 2025 zijn afspraken gemaakt over het zwaarwegende advies van de Deskundigencommissie Hervormingsagenda Jeugd in 2027 met betrekking tot de kosten die gemeenten maken voor jeugdzorg. Deze afspraken heeft het kabinet in het Overhedenoverleg van 13 april 2026 herbevestigd. Vooruitlopend op deze vervolgafspraken zijn in deze begroting stelposten opgenomen, omdat we erop vertrouwen dat het rijk zich aan de gemaakte afspraken houdt.